POLYTRICKS POLITICAL ANALYSIS: తెలంగాణ శాసనసభలో తాజాగా చోటుచేసుకున్న పరిణామం ఒక ఎమ్మెల్సీ వ్యాఖ్యల వివాదంతో మాత్రమే ముగిసిపోయే అంశం కాదు. అధికార పక్షం–ప్రతిపక్షం సంబంధాలు, శాసనసభ గౌరవం, ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడి బాధ్యత, రాజకీయ నిరసనకు ఉండాల్సిన హద్దులు వంటి అనేక కీలక ప్రశ్నలను ఈ ఘటన ముందుకు తెచ్చింది.
BRS ఎమ్మెల్సీ తాతా మధుసూదన్ చేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యాఖ్యలపై ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి తీవ్రంగా స్పందించారు. శాసనసభ స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ను, ఆయన కుటుంబాన్ని అవమానించే స్థాయిలో వ్యాఖ్యలు చేయడం తెలంగాణ సమాజానికే అవమానమని పేర్కొంటూ, సంబంధిత సభ్యుడిపై కఠిన చర్య తీసుకోవాలని శాసనమండలి చైర్మన్ను కోరారు. ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడు, BRS అధ్యక్షుడు కేసీఆర్ కూడా ఈ ఘటనపై సభకు క్షమాపణ చెప్పాలని ముఖ్యమంత్రి డిమాండ్ చేశారు.
అయితే తాతా మధుసూదన్ మాత్రం తాను స్పీకర్ను ఉద్దేశించి అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయలేదని, తన విమర్శలు పోలీసులపై మాత్రమేనని వివరణ ఇచ్చారు.
కాబట్టి ఏ చర్య తీసుకున్నా పూర్తి వీడియోలు, సందర్భం, సభా నియమాలు, సంబంధిత సభ్యుడి వివరణ అన్నింటినీ పరిశీలించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవడం ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైన పద్ధతి.
కానీ ఇక్కడ 2018లో జరిగిన ఘటనను గుర్తు చేసుకోవాల్సిందే
తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఇదే సందర్భంలో 2018లో జరిగిన ఒక అత్యంత కీలకమైన సంఘటనను మర్చిపోలేం. అప్పటి TRS ప్రభుత్వ కాలంలో కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యేలు కోమటిరెడ్డి వెంకట్రెడ్డి, ఎస్.ఏ. సంపత్ కుమార్లపై అసెంబ్లీ అత్యంత కఠిన చర్య తీసుకుంది.
వారిని కొన్ని రోజులపాటు సస్పెండ్ చేయలేదు. ఏకంగా శాసనసభ సభ్యత్వం నుంచే బహిష్కరించారు. 2018 మార్చి 13న తీసుకున్న నిర్ణయంతో నల్గొండ, అలంపూర్ అసెంబ్లీ స్థానాలను ఖాళీలుగా నోటిఫై చేసే వరకు వ్యవహారం వెళ్లింది.
అంతకు ముందు రోజు గవర్నర్ ప్రసంగం సందర్భంగా జరిగిన గందరగోళంలో హెడ్ఫోన్ విసిరిన ఘటనకు సంబంధించి ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు అప్పటి అధికార పక్షం పేర్కొంది.
TRS నిర్ణయాన్ని హైకోర్టు ఎందుకు రద్దు చేసింది?
ఈ వ్యవహారం హైకోర్టుకు వెళ్లడంతో 2018 ఏప్రిల్లో కీలక తీర్పు వచ్చింది. కోమటిరెడ్డి వెంకట్రెడ్డి, సంపత్ కుమార్ల బహిష్కరణ నిర్ణయాన్ని హైకోర్టు రద్దు చేసింది.
సంబంధిత ఎమ్మెల్యేలకు ముందుగా సరైన నోటీసు ఇవ్వకపోవడం, తమ వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించకపోవడం, ఆధారాలు అందించకపోవడం వంటి అంశాలను కోర్టు ప్రస్తావించింది. అంటే Natural Justice — సహజ న్యాయ సూత్రాలను పాటించకుండా ప్రజలు ఎన్నుకున్న సభ్యుడిని సభ నుంచి తొలగించడం సరికాదనే కీలక సందేశం ఆ తీర్పు ద్వారా వచ్చింది.
2018లో అధికారంలో TRS.. ఇప్పుడు అధికారంలో కాంగ్రెస్
ఇక్కడే రెండు ప్రభుత్వాల రాజకీయ విధానాలను పోల్చాల్సిన అవసరం వస్తోంది. 2018లో TRS అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రతిపక్షానికి చెందిన ఇద్దరు ఎమ్మెల్యేలను సభ సభ్యత్వం నుంచే తొలగించే వరకు వెళ్లింది.
2026లో అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మాత్రం ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడు కేసీఆర్ను పదేపదే శాసనసభకు రావాలని కోరుతోంది. మీ పదేళ్ల పాలనను సమర్థించండి, మా ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించండి, ప్రాజెక్టులపై చర్చించండి, బడ్జెట్పై మాట్లాడండి, ప్రజా సమస్యలను సభలో లేవనెత్తండి అని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి పలుమార్లు కేసీఆర్కు సవాల్ విసురుతున్నారు.
KCR సభకు వస్తే లాభం రేవంత్ రెడ్డికా?
వాస్తవానికి ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడు సభకు రావడం వల్ల మొదటి లాభం BRSకే. రెండో లాభం తెలంగాణ ప్రజలకు. మూడో లాభం రాష్ట్ర ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు.
కేసీఆర్ దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల రాజకీయ అనుభవం ఉన్న నాయకుడు. తెలంగాణ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు. రెండు పర్యాయాలు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు. అలాంటి నాయకుడు ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా అసెంబ్లీ ఫ్లోర్పై నిలబడి రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తే BRS రాజకీయంగా బలపడుతుందా? బలహీనపడుతుందా?
సమాధానం స్పష్టమే — BRSకే బలం పెరుగుతుంది. ప్రభుత్వం చెప్పే లెక్కలను అసెంబ్లీ రికార్డులోనే సవాల్ చేసే అవకాశం వస్తుంది. రైతులు, నిరుద్యోగులు, ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, సాగునీరు, విద్యుత్, సంక్షేమ పథకాలు వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాన్ని నిలదీసే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడు కేసీఆర్ సభకు ఎందుకు రావడం లేదు?
BRS మాత్రం దీనికి తన వాదన చెబుతోంది. అసెంబ్లీలో ఉపయోగిస్తున్న భాష, అధికార పక్షం వ్యవహరిస్తున్న తీరు అభ్యంతరకరంగా ఉందని పేర్కొంటూ కేసీఆర్ ప్రస్తుత సమావేశాలకు హాజరు కాకూడదని నిర్ణయించినట్లు పార్టీ నాయకులు ప్రకటించారు. కాళేశ్వరం, పాలమూరు–రంగారెడ్డి వంటి అంశాలపై ప్రజల్లోకి వెళ్లి ఉద్యమిస్తామని కూడా BRS చెబుతోంది.
అది ఆ పార్టీ రాజకీయ నిర్ణయం. కానీ ఇక్కడ ప్రజాస్వామ్యపరంగా మరో ప్రశ్న తప్పకుండా వస్తుంది: ప్రభుత్వంపై ఆగ్రహం ఉంటే సభకు రాకుండా ఉండాలా? లేక సభలోనే నిలబడి ప్రభుత్వాన్ని మరింత బలంగా ప్రశ్నించాలా?
వీధి పోరాటం అవసరమే.. కానీ అది శాసనసభకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు
ప్రతిపక్షానికి నిరసన తెలిపే పూర్తి ప్రజాస్వామ్య హక్కు ఉంది. నల్ల చొక్కాలు వేసుకోవచ్చు. ర్యాలీలు చేయవచ్చు. ధర్నాలు చేయవచ్చు. ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేయవచ్చు.
తాజాగా BRS ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు కూడా నల్ల టీ-షర్టులతో అసెంబ్లీ వద్ద నిరసనకు దిగారు. పోలీసులతో ఉద్రిక్తత ఏర్పడింది. మహిళా ఎమ్మెల్యేల పట్ల పోలీసులు దురుసుగా ప్రవర్తించారని BRS తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేసింది. ఆ ఆరోపణలపై కూడా నిష్పక్షపాతంగా విచారణ జరగాల్సిందే. ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులను సభలోకి వెళ్లకుండా అక్రమంగా అడ్డుకోవడం కూడా ప్రజాస్వామ్యంలో సమర్థించదగిన విషయం కాదు.
నిరసన ప్రజాస్వామ్యంలో ఒక హక్కు.
సభలో చర్చించడం ప్రజాప్రతినిధి బాధ్యత.
రెండింటిలో ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. BRS సభ బయట ప్రభుత్వంపై పోరాడవచ్చు. అదే సమయంలో సభలోకి వెళ్లి ప్రభుత్వాన్ని నిలదీయవచ్చు.
Speaker ఒక పార్టీ నాయకుడు కాదు
గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నుంచి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. కానీ Speaker Chairలో కూర్చున్న తర్వాత ఆ స్థానం ఒక పార్టీకి మాత్రమే సంబంధించినది కాదు. Speaker మొత్తం శాసనసభకు అధిపతి.
ఇక్కడ మరో చారిత్రక అంశం కూడా ఉంది. గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభకు తొలి దళిత Speaker. 2023 డిసెంబర్లో ఆయన ఎన్నిక ఏకగ్రీవంగా జరిగింది. BRS కూడా ఆయన అభ్యర్థిత్వానికి మద్దతు తెలిపింది. KTR సహా BRS సభ్యులు ఆయన ఎన్నిక ప్రక్రియలో పాల్గొన్నారు.
అప్పుడు రాజకీయాలకు అతీతంగా మద్దతిచ్చిన Speaker పదవి గౌరవం ఇప్పుడు కూడా రాజకీయాలకు అతీతంగానే కాపాడాల్సిన బాధ్యత అన్ని పార్టీలపై ఉంది.
కఠిన చర్య తీసుకోవచ్చు.. కానీ 2018 తప్పు పునరావృతం కాకూడదు
తాతా మధుసూదన్పై వచ్చిన ఆరోపణలు నిజమని నిర్ధారణ అయితే చర్య తీసుకోవడం అవసరమే. కానీ ఆ చర్య కూడా నిబంధనల ప్రకారమే జరగాలి.
- పూర్తి వీడియో ఆధారాలను పరిశీలించాలి.
- వ్యాఖ్యలు ఎవరిని ఉద్దేశించి చేశారో నిర్ధారించాలి.
- సంబంధిత సభ్యుడికి వివరణ ఇచ్చుకునే అవకాశం ఇవ్వాలి.
- శాసనమండలి నియమాలను పాటించాలి.
- Natural Justice సూత్రాలు పాటించాలి.
ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే తాతా మధుసూదన్ ఎమ్మెల్సీ. కాబట్టి ఆయన సభ్యత్వంపై శాసనపరమైన చర్య విషయంలో శాసనమండలి, దాని చైర్మన్కు సంబంధించిన ప్రక్రియ కీలకం. 2018లో జరిగినట్లుగా రాజకీయ ఆవేశంతో ముందుగా శిక్ష విధించి తర్వాత కోర్టులో నిలబడలేని పరిస్థితి పునరావృతం కాకూడదు.
BRS ప్రధాన ప్రతిపక్షం — బాధ్యత కూడా అంతే పెద్దది
తెలంగాణ ప్రజలు BRSకు ప్రధాన ప్రతిపక్ష హోదా ఇచ్చింది కేవలం ప్రెస్మీట్లు నిర్వహించేందుకు కాదు. కేవలం సోషల్ మీడియాలో ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించేందుకు కాదు. కేవలం అసెంబ్లీ గేటు ముందు నిరసనలు చేసేందుకు కూడా కాదు.
ప్రజలు ఎన్నుకున్న ఎమ్మెల్యేలు సభలోకి వెళ్లి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించాలని కూడా ఆ mandate ఇచ్చారు. ముఖ్యంగా Leader of Oppositionగా కేసీఆర్ బాధ్యత మరింత ఎక్కువ.
రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం తప్పు చేస్తే సభలో నిలదీయాలి. ప్రభుత్వ లెక్కలు తప్పైతే ప్రత్యామ్నాయ లెక్కలు చెప్పాలి. కాళేశ్వరం విషయంలో ప్రభుత్వ వాదన తప్పైతే అసెంబ్లీ రికార్డులో నిరూపించాలి. రైతుల సమస్యలపై అధికార పక్షాన్ని సమాధానం చెప్పించాలి. అదే ఒక బలమైన ప్రధాన ప్రతిపక్షానికి అసలు గుర్తింపు.
2018 Vs 2026 — తెలంగాణ ప్రజలు గమనించాల్సిన రాజకీయ తేడా
2018లో అధికారంలో ఉన్న TRS ప్రతిపక్షానికి చెందిన ఇద్దరు ఎమ్మెల్యేలను శాసనసభ సభ్యత్వం నుంచే బహిష్కరించింది. ఆ నిర్ణయం చివరకు హైకోర్టులో నిలబడలేదు.
2026లో అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ మాత్రం ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడు కేసీఆర్ సభకు వచ్చి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించాలని కోరుతోంది. ఇది కాంగ్రెస్పై విమర్శలు లేవని చెప్పడం కాదు. BRS ఎమ్మెల్యేలను పోలీసులు అడ్డుకున్న ఘటనలు, మహిళా ఎమ్మెల్యేలపై ప్రవర్తనకు సంబంధించిన ఆరోపణలు సహా ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాల్సిన అంశాలు ఉన్నాయి.
కానీ అవన్నీ ప్రశ్నించడానికి అత్యంత శక్తివంతమైన వేదిక ఏది? తెలంగాణ శాసనసభ.
చివరికి KCR ముందు ఒకే ప్రశ్న…
ప్రధాన ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా కేసీఆర్ అసెంబ్లీకి వస్తే ఎవరు నష్టపోతారు? ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే అవకాశం BRSకు వస్తుంది. ప్రజల సమస్యలు సభ రికార్డులోకి వస్తాయి. ప్రభుత్వంపై జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది. ప్రతిపక్షానికి రాజకీయంగా బలం వస్తుంది. ప్రజాస్వామ్యం మరింత బలపడుతుంది.
అందుకే ప్రధాన ప్రతిపక్షం తన పోరాటాన్ని Assembly Gate దగ్గర ఆపకుండా Assembly Floor వరకు తీసుకురావాలి.
సభ బయట నినాదం రాజకీయాన్ని వేడెక్కించవచ్చు.
సభలో వాదన ప్రభుత్వాన్ని జవాబుదారీగా చేస్తుంది.
తెలంగాణకు రెండూ కావాలి — కానీ రెండోది తప్పనిసరి.
— Polytricks Political Analysis