ప్రతీకాత్మక చిత్రం. ఎర్రవల్లి ఫామ్హౌస్ పరిసర భూముల వివాదం రాజకీయ ఆయుధంగా మారినా, నేలపై నిలబడింది పేద రైతు.
సిద్దిపేట జిల్లా మర్కూక్ మండలం ఎర్రవల్లిలో సర్వే నంబర్ 325లోని 388 ఎకరాలు ప్రభుత్వ అసైన్మెంట్ భూమని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి అసెంబ్లీలో చెప్పారు. అదే భూమిలో దశాబ్దాలుగా సాగు చేస్తున్న పాత అసైనీలు ధరణి పాస్బుక్ లేకుండా నిలబడ్డారు. ఈ కథ ఫామ్హౌస్ది కాదు — పేద రైతుల హక్కుది.
ఏం జరుగుతోంది?
సెప్టెంబర్ 16, 2026న తెలంగాణ అసెంబ్లీలో 22ఏ నిషిద్ధ భూముల చర్చలో సీఎం ఏ. రేవంత్ రెడ్డి మాజీ సీఎం కె. చంద్రశేఖర్ రావు ఎర్రవల్లి ఫామ్హౌస్పై సంచలన ఆరోపణలు చేశారు. ఆ తర్వాత రెవెన్యూ అధికారులు సర్వే మొదలుపెట్టారు. జర్నలిస్ట్ రఘు నేరుగా ఆ ప్రాంతానికి వెళ్లి రైతులను మాట్లాడించారు.
వివాదం బయటకు కేసీఆర్ ఫామ్హౌస్గా కనిపిస్తోంది. లోపల ఉన్నది సర్వే నంబర్ 325. అక్కడ పాత పాస్బుక్లు ఉన్నాయి. ధరణిలో మాత్రం ఆ రైతులు కనిపించడం లేదు.
అసెంబ్లీలో చెప్పినది — ప్రభుత్వ ఆరోపణ
సీఎం రేవంత్ రెడ్డి అసెంబ్లీలో చెప్పిన ముఖ్యాంశాలు ఇవి. ఇవి ప్రభుత్వ ఆరోపణలు. సర్వే, రికార్డు సరిపోలిక పూర్తయ్యే వరకు ఇవి తుది నిర్ధారణ కావు.
- ఎర్రవల్లి ఫామ్హౌస్ చుట్టూ సుమారు 700 ఎకరాల విస్తీర్ణం ఉందని
- రికార్డుల్లో కేసీఆర్ కుటుంబం పేరున సుమారు 295 ఎకరాల పట్టా భూమి ఉందని
- సర్వే నంబర్ 325లో 388 ఎకరాలు ప్రభుత్వ అసైన్మెంట్ భూమి అని
- ఈ భూమిని తిరిగి తీసుకుని 750 నుంచి 800 మంది దళిత కుటుంబాలకు అర ఎకరం చొప్పున పంపిణీ చేస్తామని
- 30 రోజుల్లో ఫాక్ట్ ఫైండింగ్ పూర్తి చేయాలని అధికారులకు ఆదేశించారని
ప్రభుత్వం ఇంకా చెప్పింది — కేసీఆర్, కేటీఆర్, హరీష్ రావు, కవిత కుటుంబాల పేరున వివిధ జిల్లాల్లో భూములు ఉన్నాయని, కొన్ని చోట్ల భూ సీలింగ్ పరిమితి దాటిందని. బీఆర్ఎస్ వైపు ఈ గణాంకాలను తోసిపుచ్చి, సీఎం వైపు భూములపై కూడా స్వతంత్ర విచారణ జరపాలని డిమాండ్ చేసింది.
ఇది రాజకీయ పోరు. ఇప్పుడు గ్రౌండ్కు వెళదాం.
ధృవీకరించిన వాస్తవాలు
- సీఎం 2026 సెప్టెంబర్ 16న అసెంబ్లీలో 388 ఎకరాల అసైన్మెంట్ భూమి, 30 రోజుల విచారణ, దళిత కుటుంబాలకు పంపిణీ ప్రకటన చేశారు.
- సిద్దిపేట రెవెన్యూ యంత్రాంగం ఎర్రవల్లి, వెంకటాపూర్, వరదరాజ్పూర్ సరిహద్దుల్లో సర్వే నంబర్ 325పై సర్వే ప్రారంభించింది.
- మన తొలివెలుగు జర్నలిస్ట్ రఘు సెప్టెంబర్ 21న గ్రౌండ్ రిపోర్ట్లో పాత అసైనీలను మాట్లాడించారు.
- రైతులు 1985–1995 మధ్య ఇందిరమ్మ / ఇందిరా గాంధీ పథకాల కింద అసైన్మెంట్, పాత పట్టా పాస్బుక్లు, 20–25 ఏళ్ల పొజెషన్ చెప్పారు.
- ధరణి తర్వాత భూములు 22ఏ నిషిద్ధ జాబితాలోకి వెళ్లాయని, ధరణి పాస్బుక్ రాలేదని, రైతు బంధు–బీమా–రుణ మినహాయింపు ఆగిపోయాయని చెప్పారు.
- చెరువు / కుంట తవ్వకం వల్ల సుమారు 52 నుంచి 71 ఎకరాలు ప్రభావితమయ్యాయని రైతులు చెప్పారు. ఇది గ్రౌండ్ వాదన. అధికారిక కొలత సర్వేలో రావాలి.
గ్రౌండ్లో కనిపించినది — రైతు మాట
రఘు ఫామ్హౌస్ గోడ పక్కనే నిలబడి సర్వే నంబర్ 325ను చూపించారు. లోపల గోడలోపు సుమారు 60–70 ఎకరాల ఫామ్హౌస్ భూమి కనిపించింది. బయట వైపు కూడా సంబంధిత భూములు, పక్కనే రైతుల పొలాలు ఉన్నాయి.
కుంట బాలచంద్రన్ 1995లో తనకు, 1985లో తన తల్లికి సర్టిఫికెట్ వచ్చిందని, 20–25 ఏళ్లుగా పొజెషన్ ఉందని చెప్పారు.
నాగమ్మ ఒక ఎకరం ఉందని, చెరువు తవ్వినందున మట్టి పోయి సాగు ఆగిందని, ఐదు ఎకరాలు ₹1.50 లక్షలకే అమ్మానని, ₹2 లక్షల అప్పు ఉందని చెప్పారు. పాత ఆంధ్రప్రదేశ్ పట్టా పాస్బుక్ చూపించారు.
లక్ష్మి ఎడమ లచ్చవ్వ మూడు ఎకరాలు ప్రభుత్వం ఇచ్చిందని, చెరువు కింద భూమి పోయిందని చెప్పారు. శంకర్, నర్సమ్మ, బాలయ్య తదితరులు కూడా ఇదే కథ చెప్పారు — పుస్తకం ఉంది, ధరణిలో గుర్తింపు లేదు.
వీరు టీవీ డిబేట్లో కనిపించే నాయకులు కాదు. పాత పుస్తకం పట్టుకుని నిలబడిన రైతులు.
Polytricks విశ్లేషణ
రాజకీయాలకు అతీతంగా నిజమైన పేద రైతులకు న్యాయం జరగాలి.
తెలంగాణలో భూమికి రెండు పొరలు ఉన్నాయి. ఒకటి రికార్డు. రెండోది నేలపై పొజెషన్. ధరణి ఈ రెంటినీ కలపాలని వచ్చింది. ఎర్రవల్లిలో ఆ రెండూ విడిపోయాయి.
ఒక వైపు ప్రభుత్వం చెబుతోంది — 388 ఎకరాలు ప్రభుత్వ అసైన్మెంట్ భూమి, దళితులకు పంచుతాం. మరో వైపు రైతులు చెబుతున్నారు — ఈ భూమి ఇప్పటికే మాకు అసైన్ అయింది, మేము సాగు చేశాం, పుస్తకం ఉంది, ధరణి మాత్రం మమ్మల్ని చూడలేదు.
రెండు మాటలూ ఒకేసారి నిజం కావచ్చు. అదే అసలు సమస్య.
ఒకవేళ ఈ 388 ఎకరాల్లో నిజంగా పాత అసైనీలు ఉంటే, వారిని తొలగించి కొత్త 800 మందికి పంచడం న్యాయం కాదు. అది ఒక పేదవాడి నుంచి మరో పేదవాడికి భూమి మార్చడం మాత్రమే. ఒకవేళ ఆ భూమిలో ఆక్రమణ, రికార్డు మాయం లేదా సీలింగ్ ఉల్లంఘన ఉంటే, దాన్ని దాచడం కూడా న్యాయం కాదు.
కాబట్టి ప్రశ్న ఇది కాదు — కేసీఆర్ గెలిచాడా, రేవంత్ గెలిచాడా.
ప్రశ్న ఇది — గతంలో ఉన్న పేద రైతుకు పాస్బుక్ వస్తుందా?
ప్రభుత్వం చేయాల్సింది ఏమిటి?
సర్వే జరుగుతోంది. అది సరిపోదు. సర్వేతో పాటు ఈ ఆరు అంశాలు బహిరంగంగా రావాలి.
- సర్వే నంబర్ 325 పూర్తి మ్యాప్: ఎర్రవల్లి, వెంకటాపూర్, వరదరాజ్పూర్ సరిహద్దులు విడివిడిగా. గ్రామాల మధ్య వివాదం ఇప్పటికే వచ్చింది. కొంత భూమి వెంకటాపూర్దేనని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
- 1985–1995 అసైన్మెంట్ జాబితా: ఎవరికి ఎంత ఇచ్చారు, ఎవరు ఇప్పటికీ పొజెషన్లో ఉన్నారు, ఎవరు అమ్మేశారు, ఎవరి పేరు మారింది.
- 22ఏలోకి ఎందుకు వెళ్లాయి: ధరణి సమయంలో ఈ సర్వే నంబర్ను ఎందుకు అప్డేట్ చేయలేదు, ఎవరి నోట్ ఫైల్లో ఆగింది.
- చెరువు / కుంట కింద పోయిన భూమి: 52 ఎకరాలా, 71 ఎకరాలా. పరిహారం ఇచ్చారా. లేకపోతే ఇప్పుడు ఇవ్వాలి.
- ఫామ్హౌస్ గోడ లోపల–బయట: లోపలి 60–70 ఎకరాలు ఎవరివి, గోడ బయట సర్వే 325 ఎంత మేర కలిసింది. ఇది భావోద్వేగం కాదు, మ్యాప్ ప్రశ్న.
- కొత్త పంపిణీ అర్హత జాబితా: 800 మంది ఎవరు. ఇప్పటికే అసైనీలుగా ఉన్నవారిని మినహాయించారా. భూమిలేని నిజమైన పేదలేనా.
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు దొరకకుండా CM గారు భూములు ఎలా పంచుతారు.
రాజకీయాలు ఏం చేస్తాయి, రైతుకు ఏం కావాలి
కాంగ్రెస్కు ఇది పెద్ద ఆయుధం. బీఆర్ఎస్కు ఇది పెద్ద రక్షణ యుద్ధం. మీడియాకు ఇది ఫామ్హౌస్ వీడియో.
రైతుకు కావాల్సింది మూడే.
- పాత రికార్డు గుర్తింపు
- ధరణి పాస్బుక్
- చెరువు కింద పోయిన భూమికి పరిహారం లేదా సమాన భూమి
ఒకవేళ కొంత భూమి నిజంగా ఆక్రమణైతే, దాన్ని తీసుకుని భూమిలేని పేదలకు ఇవ్వడం సరైనదే. కానీ అప్పటికే సాగు చేస్తున్న అసైనీని “ప్రభుత్వ భూమి” అని మళ్లీ పంపిణీ జాబితాలో వేయడం రెండో అన్యాయం.
తెలంగాణలో భూమి వివాదాలు కొత్తవి కావు. ధరణి వచ్చిన తర్వాత కూడా 22ఏ జాబితా, అసైన్మెంట్ ల్యాండ్, ఇనాం భూమి, పట్టా vs పొజెషన్ మిగిలిపోయాయి. ఎర్రవల్లి ఒక ఉదాహరణ మాత్రమే. ఇలాంటి సర్వే నంబర్లు రాష్ట్రంలో ఇంకా ఉన్నాయి.
అందుకే ఈ కేసును ఒక కుటుంబంపై కేసుగా మాత్రమే చూడకూడదు. ఇది ధరణి అమలు, అసైన్మెంట్ రక్షణ, పేద రైతు హక్కు — ఈ మూడిటి పరీక్ష.
ముగింపు
పాలిట్రిక్స్ ఈ విషయంలో ఒకే వైపు నిలబడుతుంది. నాయకుడి పేరు కాదు. ఫామ్హౌస్ గోడ కాదు. గ్రౌండ్ లో ఉన్న నిజమైన పేద రైతు.
సర్వే పారదర్శకంగా జరగాలి. పాత అసైనీల వాదనను వినాలి. 22ఏలోకి వెళ్లిన కారణం బహిరంగం కావాలి. చెరువు నష్టానికి పరిహారం రావాలి. ఆ తర్వాతే మిగిలిన భూమిని భూమిలేని పేదలకు పంచాలి.
రాజకీయాలు గెలవొచ్చు, ఓడిపోవచ్చు. రైతుకు భూమి జీవనాధారం.
రాజకీయాలకు అతీతంగా నిజమైన పేద రైతులకు న్యాయం జరగాలి.