న్యూఢిల్లీ/హైదరాబాద్: ఖైరతాబాద్ మాజీ ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్కు సుప్రీంకోర్టులో కీలక ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. తనను ఎమ్మెల్యేగా అనర్హుడిగా ప్రకటిస్తూ తెలంగాణ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సవాల్ చేస్తూ ఆయన దాఖలు చేసిన స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్లను సుప్రీంకోర్టు 2026 సెప్టెంబర్ 24న కొట్టివేసింది. దీంతో హైకోర్టు అనర్హత తీర్పు అమల్లోనే కొనసాగనుంది. ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ స్థానానికి ఉపఎన్నిక నిర్వహణ దిశగా ఉన్న ప్రధాన న్యాయపరమైన అడ్డంకి తొలగినట్టైంది.
సుప్రీంకోర్టులో ఈరోజు ఏం జరిగింది?
దానం నాగేందర్ దాఖలు చేసిన SLP(C) Nos. 33735–33736/2026 కేసులు సుప్రీంకోర్టు సప్లిమెంటరీ లిస్ట్లో ఐటమ్ నంబర్ 27గా నమోదయ్యాయి. ఈ వ్యవహారం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనా ధర్మాసనం ముందుకు వచ్చింది.
తెలంగాణ హైకోర్టు తీర్పును నిలిపివేయాలని, తన అనర్హతపై అత్యున్నత న్యాయస్థానం జోక్యం చేసుకోవాలని దానం నాగేందర్ కోరారు. అయితే ధర్మాసనం ఆయన పిటిషన్లను కొట్టివేసింది. ఫలితంగా హైకోర్టు ఇచ్చిన అనర్హత ఉత్తర్వులపై ఎలాంటి స్టే లభించలేదు.
కీలక విషయం: సుప్రీంకోర్టు పిటిషన్ను కొట్టివేసినంత మాత్రాన ఉపఎన్నిక తేదీ స్వయంగా ప్రకటించబడదు. అసెంబ్లీ కార్యదర్శి ఖాళీ స్థానంపై అధికారిక సమాచారాన్ని ఎన్నికల సంఘానికి పంపడం, ఆ తరువాత ఎన్నికల సంఘం షెడ్యూల్ ప్రకటించడం తదుపరి దశలు.
హైకోర్టు తీర్పు నేపథ్యం ఏమిటి?
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో దానం నాగేందర్ బీఆర్ఎస్ అభ్యర్థిగా ఖైరతాబాద్ నుంచి గెలిచారు. అనంతరం 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా సికింద్రాబాద్ పార్లమెంట్ స్థానం నుంచి పోటీ చేశారు. మరో పార్టీ అభ్యర్థిగా నామినేషన్ వేయడం ద్వారా బీఆర్ఎస్ సభ్యత్వాన్ని స్వచ్ఛందంగా వదిలినట్టేనని బీజేపీ ఎమ్మెల్యే ఏలేటి మహేశ్వర్ రెడ్డి, బీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యే పాడి కౌశిక్ రెడ్డి వేర్వేరుగా అనర్హత పిటిషన్లు దాఖలు చేశారు.
ఈ పిటిషన్లను తెలంగాణ అసెంబ్లీ స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ 2026 మార్చి 11న తిరస్కరించారు. స్పీకర్ నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేస్తూ పిటిషనర్లు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.
2026 సెప్టెంబర్ 18న తెలంగాణ హైకోర్టు స్పీకర్ ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది. రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్ ప్రకారం దానం నాగేందర్ను 2024 ఏప్రిల్ 23 నుంచి అనర్హుడిగా ప్రకటించింది. ఖైరతాబాద్ అసెంబ్లీ స్థానం ఖాళీగా ఉన్నట్టుగా పరిగణించాలని సంబంధిత అధికారులకు ఆదేశాలు ఇచ్చింది.
దానం తరఫున సుప్రీంకోర్టులో ప్రధాన వాదనలు
- తాను కాంగ్రెస్లో అధికారికంగా చేరినట్టు నిర్ధారించే పక్కా ఆధారాలు లేవని;
- కేవలం మరో పార్టీ తరఫున లోక్సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం ఆధారంగా ఎమ్మెల్యే పదవికి అనర్హత విధించలేమని;
- అనర్హత అంశంపై నిర్ణయం తీసుకునే రాజ్యాంగబద్ధ అధికారం మొదట స్పీకర్కే ఉంటుందని;
- స్పీకర్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని హైకోర్టు నేరుగా మార్చడం సమంజసం కాదని దానం తరఫున వాదనలు వినిపించినట్టు ముందస్తు కేసు వివరాలు వెల్లడించాయి.
అయితే ఈ వాదనలతో అత్యున్నత న్యాయస్థానం నుంచి ఉపశమనం లభించలేదు.
ఖైరతాబాద్ ఉపఎన్నికకు మార్గం క్లియర్ అయిందా?
న్యాయపరంగా ప్రధాన అడ్డంకి తొలగింది. హైకోర్టు అనర్హత తీర్పుపై సుప్రీంకోర్టు స్టే ఇవ్వకపోవడం, దానం పిటిషన్ను కొట్టివేయడంతో ఖైరతాబాద్ స్థానం ఖాళీగా పరిగణించే ప్రక్రియ ముందుకు వెళ్లవచ్చు.
అయితే ఉపఎన్నిక ఎప్పుడు జరుగుతుందో ఇప్పుడే ఖచ్చితంగా చెప్పలేం. ఇందుకు మూడు అధికారిక దశలు కీలకం:
- తెలంగాణ అసెంబ్లీ కార్యదర్శిత్వం ఖైరతాబాద్ స్థాన ఖాళీపై గెజిట్/బులెటిన్ లేదా అధికారిక సమాచారం జారీ చేయడం;
- ఆ సమాచారాన్ని భారత ఎన్నికల సంఘానికి పంపించడం;
- ఎన్నికల సంఘం ఉపఎన్నిక షెడ్యూల్ ప్రకటించడం.
కాబట్టి “ఉపఎన్నిక ఖాయం” అనే రాజకీయ అర్థం బలపడినప్పటికీ, తేదీ మాత్రం ఎన్నికల సంఘం అధికారిక ప్రకటన తర్వాతే స్పష్టమవుతుంది.
రాజకీయంగా ఎవరికెంత కీలకం?
ఖైరతాబాద్ ఉపఎన్నిక జరిగితే హైదరాబాద్ నగర రాజకీయాల్లో ఇది అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక పోరుగా మారే అవకాశం ఉంది. కాంగ్రెస్కు ఇది అధికారంలో ఉన్న పార్టీగా నగర ఓటర్ల వద్ద తన బలం నిరూపించుకునే పరీక్ష. బీఆర్ఎస్కు 2023లో గెలిచిన సీటును తిరిగి దక్కించుకునే అవకాశం. బీజేపీకి పట్టణ ఓటు బ్యాంక్, దళబదల వ్యతిరేక ప్రచారాన్ని ఎన్నికల అంశంగా మార్చుకునే వేదికగా మారవచ్చు.
దానం నాగేందర్ రాజకీయ భవిష్యత్తుపైనా ఈ తీర్పు నేరుగా ప్రభావం చూపనుంది. ఉపఎన్నికలో ఆయన లేదా కాంగ్రెస్ ఎలాంటి వ్యూహం అనుసరిస్తుందో, బీఆర్ఎస్ అభ్యర్థి ఎవరో, బీజేపీ ఎవరిని రంగంలోకి దింపుతుందో ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చగా మారనుంది.
ఇకపై చూడాల్సినవి
- సుప్రీంకోర్టు సంతకం చేసిన అధికారిక ఉత్తర్వుల పూర్తి పాఠం;
- తెలంగాణ అసెంబ్లీ నుంచి ఖాళీ స్థానంపై అధికారిక బులెటిన్;
- భారత ఎన్నికల సంఘం ఉపఎన్నిక నోటిఫికేషన్;
- కాంగ్రెస్, బీఆర్ఎస్, బీజేపీ అభ్యర్థుల ఎంపిక.
సారాంశం: సుప్రీంకోర్టులో దానం నాగేందర్కు న్యాయపరమైన తలుపు మూసుకుంది. ఇప్పుడు ఖైరతాబాద్ రాజకీయ పోరాటానికి ఎన్నికల సంఘం గ్రీన్సిగ్నల్ మాత్రమే మిగిలింది.
ఎడిటర్ నోట్: సుప్రీంకోర్టు సంతకం చేసిన పూర్తి ఉత్తర్వు వెబ్సైట్లో అందుబాటులోకి వచ్చిన వెంటనే ధర్మాసనం నమోదు చేసిన ఖచ్చిత కారణాలు, పరిశీలనలను ఈ కథనంలో పబ్లిష్ చేస్తాం.